Ocena ryzyka w wewnętrznym systemie wodociągowym obiektu priorytetowego
Usługa dla właścicieli i zarządców
Przeprowadzamy ocenę ryzyka w wewnętrznych systemach wodociągowych obiektów priorytetowych, uwzględniając specyfikę obiektu, sposób jego użytkowania oraz obecność grup szczególnie narażonych. Identyfikujemy zagrożenia i zdarzenia niebezpieczne, oceniamy ich wpływ na bezpieczeństwo zdrowotne oraz określamy środki kontroli i działania ograniczające ryzyko.
Dlaczego należy przeprowadzić ocenę ryzyka?
Ocena ryzyka w wewnętrznym systemie wodociągowym jest obowiązkiem właściciela lub zarządcy obiektu priorytetowego. Jej celem jest ustalenie, czy wewnętrzna instalacja wodociągowa, zastosowane materiały oraz sposób funkcjonowania obiektu mogą wpływać na jakość wody w punktach jej poboru.
Ocena pozwala również określić, jakie środki kontroli i działania są potrzebne do ograniczenia ryzyka dla zdrowia osób korzystających z obiektu.
Dla kogo?
Dla właścicieli i zarządców obiektów priorytetowych, czyli niemieszkalnych obiektów, w których więcej niż 50 osób dziennie jest narażonych na ryzyko związane z wodą. Dotyczy to w szczególności budynków użyteczności publicznej oraz obiektów przeznaczonych do okresowego pobytu ludzi.
Sama liczba osób przebywających w budynku nie powinna być więc jedynym kryterium kwalifikacji. Istotne jest również występowanie narażenia na ryzyko związane z wodą oraz sposób funkcjonowania konkretnego obiektu.
Do obowiązków właściciela lub zarządcy należy nie tylko wykonanie pierwszej oceny, ale również jej okresowy przegląd, aktualizacja w razie potrzeby, przechowywanie dokumentacji oraz — w określonych obiektach — organizacja wymaganych badań jakości wody.
Co obejmuje usługa?
Charakterystykę wewnętrznego systemu wodociągowego
Analizujemy dostępną dokumentację, schematy oraz rzeczywisty układ wewnętrznego systemu wodociągowego. Uwzględniamy sposób zasilania obiektu, instalację zimnej i ciepłej wody, przygotowanie c.w.u., cyrkulację, urządzenia oraz punkty czerpalne.
Weryfikujemy również sposób użytkowania poszczególnych części obiektu, ponieważ częstotliwość korzystania z instalacji i zmienność obciążenia mogą mieć istotne znaczenie dla poziomu ryzyka.
Analizę warunków technicznych i eksploatacyjnych
Oceniamy parametry pracy instalacji, zastosowane materiały i wyroby mające kontakt z wodą, temperatury, możliwość występowania stagnacji, nieużywane lub słabo przepłukiwane odcinki, warunki sprzyjające wtórnemu zanieczyszczeniu oraz inne cechy systemu mogące wpływać na jakość wody.
Zakres analizy dostosowujemy do rzeczywistej budowy i sposobu użytkowania konkretnego obiektu.
Identyfikację zagrożeń i zdarzeń niebezpiecznych oraz ocenę ryzyka
Identyfikujemy zagrożenia i zdarzenia niebezpieczne związane z wewnętrznym systemem wodociągowym oraz oceniamy możliwość ich wpływu na jakość wody w punktach jej poboru.
W ocenie uwzględniamy nie tylko prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia, ale również możliwe konsekwencje zdrowotne. Charakter obiektu i profil jego użytkowników mają tu szczególne znaczenie — zwłaszcza gdy z wody korzystają osoby bardziej podatne na skutki określonych zagrożeń, np. pacjenci, osoby starsze, kobiety ciężarne lub małe dzieci.
Wnioski i działania
Wskazujemy ryzyka wymagające ograniczenia, dalszej kontroli lub monitorowania oraz środki pozwalające zmniejszyć ich poziom.
W zależności od wyników oceny mogą one obejmować działania techniczne, zmianę sposobu eksploatacji, ograniczenie stagnacji, kontrolę temperatury, płukanie instalacji, konserwację urządzeń, monitoring jakości wody, wymianę materiałów lub inne rozwiązania właściwe dla danego obiektu.
Co otrzymuje klient?
Ocenę ryzyka w wewnętrznym systemie wodociągowym.
Jakich danych potrzebujemy na początku?
Na początku prosimy przede wszystkim o dokumentację i dostępne schematy instalacji wodociągowej, informacje o sposobie przygotowania i cyrkulacji ciepłej wody, zastosowanych materiałach, sposobie użytkowania obiektu oraz dostępne wyniki badań jakości wody, w tym Legionella i ołowiu, jeżeli były wykonywane.
Pomocne są również informacje o remontach i zmianach instalacji, awariach, przerwach w użytkowaniu oraz wcześniejszych problemach dotyczących jakości wody.
Jeżeli dokumentacja jest niekompletna, wskazujemy czego brakuje i jakie informacje należy uzupełnić.
Termin
Pierwszą ocenę ryzyka w wewnętrznym systemie wodociągowym właściciel lub zarządca obiektu priorytetowego przekazuje właściwemu organowi nadzoru sanitarnego do 30 czerwca 2028 r.
Ocena podlega przeglądowi i — w razie potrzeby — aktualizacji nie rzadziej niż co 6 lat. Co 6 lat, do 30 czerwca, właściwemu organowi przekazuje się ocenę albo, po przeprowadzeniu przeglądu, informację o braku konieczności jej aktualizacji. Zaktualizowaną ocenę przekazuje się w terminie 30 dni od jej dokonania.
Ustalmy wspólnie zakres opracowania.
E-mail: kontakt@aquameritum.comNajczęściej zadawane pytania
1. Jak sprawdzić, czy obiekt jest obiektem priorytetowym?
Podstawą jest ustawowa definicja. Obiekt musi być niemieszkalny, a więcej niż 50 osób dziennie musi być w nim narażonych na ryzyko związane z wodą. W szczególności mogą to być budynki użyteczności publicznej oraz obiekty przeznaczone do okresowego pobytu ludzi.
Kwalifikacji nie należy opierać wyłącznie na nazwie obiektu ani samej liczbie osób, które przez niego przechodzą. Należy uwzględnić rzeczywisty sposób użytkowania obiektu i możliwość narażenia związanego z wodą.
2. Czy każdy hotel, szkoła, przedszkole lub szpital jest automatycznie obiektem priorytetowym?
Nie. Należy sprawdzić, czy konkretny obiekt spełnia ustawową definicję obiektu priorytetowego.
Rodzaj obiektu ma natomiast znaczenie dla dalszego zakresu obowiązków. Przepisy odrębnie wskazują kategorie obiektów, w których ocena obejmuje badania Legionella oraz kategorie związane z obowiązkami dotyczącymi ołowiu.
3. Kto odpowiada za wykonanie oceny ryzyka w obiekcie priorytetowym?
Za wykonanie i przekazanie oceny odpowiada właściciel lub zarządca obiektu priorytetowego. Na nim spoczywa również obowiązek przeglądu i ewentualnej aktualizacji oceny oraz jej przechowywania.
4. Czym ocena ryzyka w obiekcie priorytetowym różni się od analizy dla budynku wielorodzinnego?
Właściciel lub zarządca budynku mieszkalnego wykonuje ogólną analizę potencjalnych ryzyk. W obiekcie priorytetowym przeprowadza się natomiast formalną, pisemną ocenę ryzyka w wewnętrznym systemie wodociągowym.
Ocena dla obiektu priorytetowego podlega ustawowym przeglądom, musi być przekazywana właściwemu organowi nadzoru sanitarnego i może obejmować obowiązkowe badania Legionella lub ołowiu. Ustawa określa również kwalifikacje osoby, która może ją wykonywać.
Więcej: Ogólna analiza potencjalnych ryzyk w budynku wielorodzinnym.
5. Czy każdy obiekt priorytetowy musi wykonywać badania Legionella?
Nie. Obowiązek badań w kierunku bakterii z rodzaju Legionella dotyczy wskazanych w ustawie kategorii obiektów priorytetowych.
Obejmuje m.in. określone obiekty stacjonarnej i całodobowej działalności leczniczej, obiekty noclegowe, zakłady karne i areszty śledcze, domy rencistów oraz budynki użyteczności publicznej, w których podczas korzystania z instalacji lub urządzeń powstaje aerozol wodny.
Minimalną częstotliwość pobierania próbek i sposób postępowania w zależności od wyników określa rozporządzenie Ministra Zdrowia. Obowiązek wykonywania tych badań i przekazywania sprawozdań z ich wyników spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu, a jego naruszenie podlega karze pieniężnej. Niezależnie od katalogu ustawowego, jeżeli sama ocena ryzyka wykaże w danym obiekcie ryzyko wskazujące na konieczność monitorowania bakterii z rodzaju Legionella, monitoring taki należy prowadzić.
6. Czy w każdym obiekcie priorytetowym trzeba badać ołów?
Nie. Ustawa wskazuje szczególne kategorie obiektów związanych przede wszystkim z pobytem kobiet ciężarnych i dzieci do 6. roku życia.
Ponadto jeżeli ogólna analiza potencjalnego ryzyka wykaże, że ołów nie stanowi zagrożenia dla jakości wody w zwykle używanym punkcie czerpalnym, można odstąpić od jego badania. Jeżeli ołów zostanie uznany za potencjalne ryzyko, częstotliwość badań ustala właściciel lub zarządca w uzgodnieniu z właściwym organem nadzoru sanitarnego.
7. W jaki sposób obecność grup szczególnie narażonych wpływa na ocenę ryzyka?
Znaczenie zagrożenia zależy nie tylko od możliwości jego wystąpienia, ale także od potencjalnych konsekwencji zdrowotnych.
Dlatego przy ocenie uwzględnia się charakter obiektu i sposób jego użytkowania. Szczególnej uwagi wymagają miejsca, w których przebywają osoby bardziej podatne na skutki zagrożeń związanych z wodą, np. pacjenci, osoby starsze, kobiety ciężarne lub małe dzieci. Ustawa odzwierciedla to m.in. poprzez zróżnicowanie obowiązków dotyczących Legionella i ołowiu dla poszczególnych kategorii obiektów.
8. Kto może wykonać ocenę ryzyka w wewnętrznym systemie wodociągowym?
Nie może jej sporządzić dowolna osoba.
Ustawa wymaga odpowiedniego doświadczenia zawodowego lub określonych uprawnień budowlanych oraz udokumentowanej wiedzy z zakresu zarządzania ryzykiem bezpieczeństwa zdrowotnego wody. Alternatywnie ocenę może przeprowadzić rzeczoznawca do spraw sanitarnohigienicznych spełniający wymagania ustawowe.
9. Czy z oceny ryzyka sporządza się raport podsumowujący?
Nie. Raport podsumowujący jest wymagany przy ocenie ryzyka w obszarze zasilania ujęcia oraz w systemie zaopatrzenia w wodę.
W przypadku obiektu priorytetowego ustawa wymaga sporządzenia pisemnej oceny ryzyka w wewnętrznym systemie wodociągowym, ale nie ustanawia odrębnego raportu podsumowującego.
10. Do kiedy należy wykonać pierwszą ocenę ryzyka w obiekcie priorytetowym?
Dla istniejących obiektów priorytetowych pierwszą ocenę należy przekazać właściwemu organowi nadzoru sanitarnego do 30 czerwca 2028 r.
Dla obiektu oddanego do użytkowania po tej dacie termin wynosi 6 miesięcy od dnia oddania do użytkowania.
11. Jak często należy aktualizować ocenę ryzyka?
Właściciel lub zarządca dokonuje przeglądu oceny i w razie potrzeby jej aktualizacji nie rzadziej niż co 6 lat.
Jeżeli po przeglądzie aktualizacja nie jest potrzebna, właściwemu organowi przekazuje się informację o braku aktualizacji. Jeżeli ocena zostanie zaktualizowana, zaktualizowany dokument należy przekazać w terminie 30 dni.
12. Jak długo trzeba przechowywać ocenę ryzyka?
Ustawa nakłada na właściciela lub zarządcę obiektu priorytetowego obowiązek przechowywania oceny i jej aktualizacji przez co najmniej 12 lat, a w określonych sytuacjach dłużej — do czasu dokonania kolejnej aktualizacji.
13. Czy ocenę ryzyka trzeba dołączyć do książki obiektu budowlanego?
Jeżeli dla danego obiektu prowadzona jest książka obiektu budowlanego, ocenę ryzyka w wewnętrznym systemie wodociągowym oraz jej aktualizacje dołącza się do książki obiektu budowlanego. Wynika to ze znowelizowanego art. 64 ust. 3 Prawa budowlanego.
14. Jaka kara grozi za brak oceny ryzyka w obiekcie priorytetowym?
Ustawa przewiduje karę pieniężną od 100 do 10 000 zł m.in. za niewykonanie oceny, brak wymaganej aktualizacji lub nieprzechowywanie dokumentacji.
Taka sama wysokość sankcji dotyczy również określonych naruszeń związanych z wymaganymi badaniami Legionella i ołowiu oraz przekazywaniem sprawozdań z tych badań.